TALAFAASOLOPITO O LE FA'AOGĀINA O LE TUNGSTEN
O mea ua maua i le faʻaaogaina o le tungsten e mafai ona fesoʻotaʻi ma vaega e fa: vailaʻau, uʻamea ma super alloys, filaments, ma carbides.
1847: E fa'aaogaina masima tungsten e fai ai vavae lanu ma fai ai lavalava e fa'aaoga mo fa'aaliga ma isi fa'amoemoega e tete'e i le afi.
1855: Na faia le faiga o le Bessemer, ma mafai ai ona gaosia tele le uʻamea. I le taimi lava e tasi, o loʻo gaosia ai uʻamea tungsten muamua i Austria.
1895: Na suʻesuʻeina e Thomas Edison le mafai e meafaitino ona susulu pe a faʻaalia i ave-X, ma maua ai o le calcium tungstate o le vailaʻau sili ona aoga.
1900: O le U'amea Saosaoa Maualuga, o se fa'afefiloi fa'apitoa o le u'amea ma le tungsten, na fa'aalia i le Fa'aaliga a le Lalolagi i Pale. E faatumauina lona ma'a'a i le vevela maualuga, e fetaui lelei mo le fa'aaogaina i meafaigaluega ma masini.
1903: O filo i lamepa ma polo uila o le faʻaaogaina muamua lea o le tungsten lea na faʻaaogaina ai lona tulaga maualuga tele o le liusuavai ma lona eletise e tafe ai. Pau lava le faʻafitauli? O taumafaiga muamua na maua ai e matua vaivai tele le tungsten mo le faʻaaogaina lautele.
1909: Na manuia William Coolidge ma lana 'au i General Electric i le Iunaite Setete i le mauaina o se faiga e fausia ai ni filament tungsten ductile e ala i togafitiga talafeagai o le vevela ma le fa'aogaina o masini.
1911: Na fa'apisinisiina le Coolidge Process, ma i se taimi pu'upu'u na salalau atu ai moli tungsten i le lalolagi atoa ma fa'apipi'iina i uaea tungsten ductile.
1913: O le le lava o taimane gaosi oloa i Siamani i le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi na mafua ai ona saili e le au suʻesuʻe se isi mea e sui ai taimane, lea e faʻaaogaina e toso ai uaea.
1914: “O le talitonuga lea o nisi o tagata tomai faapitoa i le militeli a le Allies, i totonu o le ono masina o le a uma uma ai pulufana a Siamani. E lei pine ae iloa e le Allies o loo faateleina e Siamani lana gaosiga o pulufana ma mo sina taimi ua sili atu nai lo le gaosiga a le Allies. O le suiga na mafua ona o lana faaaogaina o le uʻamea tungsten saoasaoa maualuga ma meafaigaluega tipi tungsten. O le mea na ofo ai Peretania, o le tungsten na faaaogaina, lea na mulimuli ane maua, na tele lava ina sau mai a latou Maina Cornish i Cornwall.” – Mai le tusi a KC Li i le 1947 “TUNGSTEN”
1923: Na tuʻuina atu e se kamupani moli eletise Siamani se pateni mo le tungsten carbide, poʻo le uʻamea malo. E faia e ala i le "faʻapipiʻiina" o fatu tungsten monocarbide (WC) malo tele i totonu o se faʻasologa o mea e faʻapipiʻi ai uʻamea cobalt malo e ala i le faʻapipiʻiina o le vai.
O le iʻuga na suia ai le talafaasolopito o le tungsten: o se mea e tuʻufaʻatasia ai le malosi maualuga, le maʻaʻa ma le maʻaʻa maualuga. O le mea moni, e matuā maʻaʻa lava le tungsten carbide, na o le taimane lava le mea masani e mafai ona valuina. (O le carbide o le faʻaaogaina sili ona taua mo le tungsten i aso nei.)
1930s: Na tulaʻi mai ni faʻaoga fou mo vailaʻau tungsten i le alamanuia o le suauʻu mo le hydrotreating o suauʻu mata.
1940: Na amata le atina'eina o u'amea, nickel, ma cobalt-based superalloys, e fa'amalieina ai le mana'oga mo se mea e mafai ona tatalia le vevela mata'utia o afi vaalele.
1942: I le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi, o Siamani o tagata muamua na faʻaaogaina le tungsten carbide core i mea e faʻapipiʻi ai auupega taua e saoasaoa tele. Na toetoe lava a "liu suavai" tane Peretania ina ua lavea e nei mea e faʻapipiʻi ai auupega tungsten carbide.
1945: O le faʻatauina atu o lamepa incandescent i le tausaga e 795 miliona i le Iunaite Setete
1950s: I le taimi nei, ua faʻaopoopoina le tungsten i totonu o superalloys e faʻaleleia atili ai la latou faʻatinoga.
1960: Na fananau mai ni mea fa'atupu fa'alavelave fou o lo'o i ai ni fa'aputuga tungsten e togafitia ai kasa e alu ese mai le kesi i le alamanuia suau'u.
1964: O le faʻaleleia atili o le lelei ma le gaosiga o lamepa mumū ua faʻaitiitia ai le tau o le tuʻuina atu o se aofaʻiga patino o le malamalama i le tolusefulu pasene, pe a faʻatusatusa i le tau i le faʻalauiloaina o le faiga faʻamalamalama a Edison.
2000: I le taimi nei, e tusa ma le 20 piliona mita o uaea moli e tosoina i tausaga taʻitasi, o se umi e tusa ma le 50 taimi o le mamao o le lalolagi ma le masina. E faʻaaogaina e le malamalama le 4% ma le 5% o le aofaʻi atoa o le gaosiga o le tungsten.
TUNGSTEN I LE ASO
I aso nei, ua matuā taatele le tungsten carbide, ma e aofia ai i ona faʻaoga le tipiina o uʻamea, masiniina o laupapa, palasitika, mea tuʻufaʻatasi, ma keramika vaivai, fausiaina e aunoa ma ni fasi (vevela ma malulu), eliina o minerale, fausiaina o fale, viliina o papa, vaega faufale, vaega o lavalava ma vaega faamiliteli.
E fa'aaogaina fo'i u'amea tungsten i le gaosiga o nozzles o afi roketi, e tatau ona i ai ni uiga lelei e tete'e atu ai i le vevela. O super-alloys o lo'o i ai le tungsten e fa'aaogaina i lau turbine ma vaega ma ufiufi e tete'e atu i le ofuina.
Peita’i, i le taimi lava e tasi, ua muta le pulega a le moli uila ina ua mavae le 132 tausaga, aua ua amata ona fa’aitiitia lona fa’aaogaina i le Iunaite Setete ma Kanata.
Taimi na lafoina ai: Iulai-29-2021